Tapu devri adım adım: masraflar, vergiler ve süreler
Tapu devri, doğru hazırlandığında tek bir randevuda biten bir işlem. Aksayan dosyaların büyük kısmında sorun işlemin kendisinde değil, randevuya eksik belgeyle gidilmesinde çıkıyor. Süreci sırasıyla ve yanınızda bulunması gerekenlerle birlikte özetledik.
Randevu öncesi hazırlık
Başvuru, taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu müdürlüğüne yapılır ve randevu sistemi üzerinden gün alınır. Randevu gününden önce tapu kaydındaki takyidatların — ipotek, haciz, şerh — temizlenmiş olması gerekir; aksi halde devir gerçekleşmez ve randevu boşa gider.
Satıcı tarafında belediyeden alınacak emlak rayiç değer belgesi, alıcı tarafında ise zorunlu deprem sigortası poliçesi hazır olmalıdır. Bu iki belge, randevuya eksik gidilen dosyalarda en sık atlanan kalemler.
Krediyle alım yapılacaksa bankanın ekspertiz süreci randevudan önce tamamlanmalı ve banka ile tapu randevusu aynı güne denk getirilmelidir. Bankanın ipotek tesis işlemi devirle aynı oturumda yapılır.
Randevu günü yanınızda olması gerekenler
Aşağıdakiler eksiksiz olduğunda işlem genellikle aynı gün tamamlanır. Listeyi randevudan bir gün önce tek tek gözden geçirmek, en sık yaşanan gecikmeyi ortadan kaldırır.
- Tarafların kimlik belgeleri ve birer vesikalık fotoğraf.
- Taşınmazın tapu senedi veya ada/parsel bilgisi.
- Belediyeden alınan emlak rayiç değer belgesi.
- Zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesi.
- Vekâletle işlem yapılacaksa düzenleme şeklinde vekâletname aslı — vekâletnamede taşınmaz satışına ilişkin yetkinin açıkça yazılı olması gerekir.
- Yabancı uyruklu taraf varsa yeminli tercüman ve pasaport tercümesi.
- Şirket adına alım yapılıyorsa imza sirküleri ve yetki belgesi.
Masraf kalemleri
Devirde karşınıza çıkacak kalemler tapu harcı, döner sermaye hizmet bedeli ve varsa emlak danışmanlığı hizmet bedelidir. Tapu harcı, beyan edilen satış bedeli üzerinden hesaplanır ve yasal olarak alıcı ile satıcı arasında paylaştırılır; uygulamada tarafların anlaşmasına göre tek tarafın üstlendiği de olur. Bu, satış görüşmesinde baştan netleştirilmesi gereken bir konudur.
Harç oranları ve döner sermaye bedeli dönemsel olarak güncellendiği için, bütçe planını randevu tarihindeki güncel tarifeye göre yapmak gerekir. Aylar önce yapılmış bir hesap, randevu gününde tutmayabilir.
Beyan edilen bedelin gerçek satış bedelinin altında gösterilmesi ise iki yönlü bir hatadır: hem yasal risk taşır hem de ileride satarken hesaplanacak değer artış kazancı vergisini artırır. Düşük beyan kısa vadede kazandırıyor gibi görünürken, çıkışta daha yüksek bir fatura olarak geri döner.
Süreler
Belgeler tamamsa devir, randevu günü içinde sonuçlanır. Takyidat temizliği, kredi kullanımı veya vekâlet düzenlenmesi gereken dosyalarda süreç birkaç haftaya uzayabilir.
Konut kredisiyle alımlarda bankanın ekspertiz ve onay süreci genellikle en uzun kalemdir; randevuyu buna göre planlamak gerekir. Ekspertiz değeri satış bedelinin altında çıkarsa kredi tutarı düşer ve alıcının aradaki farkı kapatması gerekir — bu ihtimali sözleşmeye bir madde olarak koymak iki tarafı da korur.
Devirden sonra yapılacaklar
İşlem bittiğinde iş bitmiş sayılmaz. Aşağıdaki adımlar atlanırsa ilerleyen aylarda gecikme cezası ve aksaklık çıkabiliyor. Hepsi devirden sonraki ilk hafta içinde tamamlanabilecek işlemler.
- Belediyeye emlak vergisi bildirimi yapılması.
- Elektrik, su, doğalgaz aboneliklerinin devri.
- Site yönetimine bildirim ve aidat kaydının güncellenmesi.
- Kira geliri elde edilecekse vergi dairesi bildirimi ve kira sözleşmesinin düzenlenmesi.
- Konut sigortasının yeni malik adına düzenlenmesi.
Sık sorulan sorular
Tapu harcını kim öder?
Yasal düzenlemeye göre harç alıcı ve satıcı arasında paylaştırılır. Uygulamada tarafların anlaşmasıyla tek tarafın ödediği de olur; bu, satış görüşmesinde netleştirilmesi gereken bir konudur.
DASK olmadan tapu devri yapılabilir mi?
Hayır. Zorunlu deprem sigortası poliçesi, devir işleminin ön şartlarındandır ve randevuya gelmeden önce hazır edilmelidir.
Tapu devri ne kadar sürer?
Belgeler eksiksiz ve tapu kaydı temizse işlem randevu günü tamamlanır. Kredi, vekâlet veya takyidat temizliği gereken dosyalarda süre birkaç haftaya çıkabilir.
Satış bedelini düşük göstermek avantajlı mı?
Hayır. Hem yasal risk taşır hem de ileride satarken hesaplanacak değer artış kazancı vergisini artırır.

